Dokken

Dubbele pech voor Pieter Kuit. Bijna 10.000 mensen doneerden geld aan zijn stichting BPOC2020 en aan de aanverwante, eveneens door Kuit opgerichte website Doe Zelf Normaal. 

Beide websites gingen over de coronapandemie en waren kritisch over het coronabeleid van de overheid. De verdachte – die zich doctorandus noemde – vermeldde op de website van de BPOC2020 dat er verklaringen waren afgenomen van tachtig agenten over politiegeweld bij demonstraties. Een notaris zou de identiteit van de agenten hebben gecontroleerd, en video-opnames van die verklaringen in een kluis bewaren. Op de website van doezelfnormaal.nl was te lezen dat er aangifte was gedaan tegen de premier en twee ministers.

In werkelijk zijn de verklaringen van de agenten nooit afgelegd, maar waren ze verzonnen door de verdachte. De akte van de notaris over de verklaringen was vervalst, en van aangifte tegen de ministers was geen sprake. De verdachte deed zich ten onrechte voor als doctorandus, en wekte vertrouwen door te zeggen dat de organisatie door vrijwilligers en onbetaalde bestuurders werd gerund.

Via de websites was het mogelijk om geld te doneren. In tweeënhalf jaar tijd hebben duizenden mensen geld gedoneerd, of een ‘tussenrapport’ gekocht waarin de verklaringen van de agenten te lezen waren. In de periode van 26 september 2020 tot en met 7 maart 2023 ontving de man naar schatting ruim 403.000 euro.

Ongeveer driekwart van het gedoneerde geld werd gebruikt voor privé-uitgaven. Kuit, die een uitkering ontvangt, maakte met het geld onder meer vakantiereizen naar Aruba, Zweden, Oostenrijk, Duitsland en België. Ook gaf hij donatiegeld uit aan restaurants en andere persoonlijke kosten.

Een aantal weken geleden kreeg Kuit al een gevangenisstraf van vijftien maanden opgelegd. Maar de rechtbank in Den Haag heeft de 61-jarige Kuit uit Hillegom nu ook nog eens veroordeeld tot het betalen ruim 302.000 euro aan de Nederlandse Staat. 

Zelfverrijking

Het heeft even geduurd, maar Pieter Kuit, voorman van een omstreden coronacommissie, stond dinsdag voor de rechter in Den Haag op verdenking van oplichting. Het Openbaar Ministerie stelt dat Kuit honderdduizenden euro’s aan donaties in eigen zak stak. Tegen de man uit Hillegom is een gevangenisstraf van vijftien maanden geëist.

Bijna 10.000 mensen doneerden geld aan stichting BPOC2020 en aan de aanverwante, eveneens door Kuit opgerichte website Doe Zelf Normaal. In totaal kwam daarmee ruim 400.000 euro binnen op rekeningen waar Kuit de beschikking over had.

Volgens de officier van justitie heeft Kuit tijdens een politieverhoor verklaard dat hij ongeveer driekwart van het gedoneerde geld gebruikte voor privé-uitgaven. Kuit, die een uitkering ontvangt, maakte met het geld onder meer vakantiereizen naar Aruba, Zweden, Oostenrijk, Duitsland en België. Ook gaf hij donatiegeld uit aan restaurants en andere persoonlijke kosten.

Kuit, die zich tijdens de zitting niet liet bijstaan door een advocaat, ontkende dinsdag dat hij mensen heeft opgelicht. Op luide toon zei hij dat hij boos en opstandig wordt wanneer hij wordt neergezet als crimineel. Wel erkende hij dat hij zijn boekhouding niet op orde had en er een rommeltje van had gemaakt.

Tijdens politieverhoren en gesprekken met de reclassering toonde Kuit zich wel degelijk schuldbewust. Hij gaf toen aan zich te schamen voor zijn gedrag en erkende dat hij had gelogen en mensen had opgelicht.

Dinsdag stelde Kuit echter dat hij zich tijdens de politieverhoren onder druk gezet en onmenselijk behandeld voelde. Volgens hem bekende hij destijds schuld enkel om zo snel mogelijk uit voorlopige hechtenis te komen. Hij zat enkele weken vast.

Kuits dochter Jade, die zelf niet terechtstaat maar wel betrokken was bij de commissie, verklaarde tegenover rechercheurs dat haar vader vaak verhalen verzint. Geconfronteerd met die verklaring zei Kuit dat de politie zijn kwetsbare dochter woorden in de mond heeft gelegd. Tijdens de zitting kwam ook naar voren dat Kuit bijna dertig jaar geleden al eens is veroordeeld, toen wegens verduistering in dienstbetrekking.

Kuit wordt ook nog vervolgd voor het vervalsen van een notarisverklaring. Daarbij gebruikte hij de naam van een notaris die eerder betrokken was bij de legale oprichting van stichting BPOC2020. Die notaris heeft inmiddels aangifte gedaan.

Kuit beweerde bovendien dat zijn stichting zo’n tachtig politieagenten had geïnterviewd die kritisch zouden zijn over de manier waarop de overheid tegenstanders van het coronabeleid behandelde. Die verklaringen zouden op beeld zijn vastgelegd en in bezit zijn van een notaris. Voor deze beweringen is nooit bewijs geleverd; er is geen aanwijzing dat dergelijke interviews daadwerkelijk hebben plaatsgevonden. En de notaris bestaat niet. 

UPDATE: Vijftien maanden gevangenisstraf voor Kuit. De rechter vindt dat K. heeft ingespeeld op de onzekerheid en het wantrouwen die sommige mensen hadden ten tijde van de coronapandemie. K. heeft ‘misbruik gemaakt van het sentiment’, aldus de rechtbank in de uitspraak.

Kuit

Het heeft even geduurd, maar de zaak tegen Pieter Kuit is eindelijk begonnen. De oud-Alphenaar zal het in de lopende strafzaak tegen hem vanwege oplichting en verduistering met dezelfde rechters moeten doen. Want zijn verzoek om drie rechters te wraken is door de Haagse rechtbank afgewezen.

We kennen Pieter nog van de Stichting Buitenparlementaire Onderzoekscommissie (BPOC), die het coronabeleid van de overheid aan de kaak wilde stellen. Onder meer met behulp van een 'ontluisterend boek' waarin de verklaringen zouden zijn opgenomen van tachtig agenten over de impact die de coronamaatregelen hebben op hun werk en hun contact met burgers en collega’s.

Uitgeverij De Blauwe Tijger had het rapport uitgebracht, maar ondanks herhaaldelijk en dringend navragen bij Kuit bleek 'niemand, ook wij niet, toegang te kunnen krijgen tot de vermeende opnames van deze politieverhoren.'

Uiteindelijk kwam Kuit met een verklaring dat het merendeel van de agenten op 27 november alsnog naar buiten zou komen. Dat zou gaan gebeuren in een niet nader genoemd zaaltje te Urk. Maar ze kwamen niet, want Pieter had het hele 'ontluisterend boek' uit zijn dikke duim gezogen.

Daarvoor is hij niet vervolgd, Het OM verdenkt Kuit ervan dat hij in zijn tijd als bestuurder van de stichting Buitenparlementaire Onderzoekscommissie (BPOC) geld van donateurs gebruikte om privé-schulden af te lossen. Het zou gaan om pakweg 400.000 euro. Daarvan zou hij ruim 85.000 euro aan zijn toenmalige vrouw hebben overgemaakt, 50.000 euro aan zijn dochter en bijna 40.000 euro aan zijn zoon. Die bedragen kloppen niet, zei Kuit in de rechtszaal.

Hij vindt het überhaupt belachelijk dat het Openbaar Ministerie hem vervolgt en pleitte er destijds al voor meteen te stoppen met de strafzaak.

De rechtszaak tegen Kuit gaat waarschijnlijk op 13 mei verder.