Heleen

Heleen Mees heet eigenlijk Heleen Nijkamp en wordt door sommigen beschouwd als een van de aanjagers van de derde feministische golf, zo lezen we bij Wikipedia. Ambitieuze powerfeministe, zo werd ze door NRC Handelsblad genoemd, maar dat past niet echt bij het fragiele figuurtje dat zo nu en dan op de buis verschijnt en moeite heeft om haar onzekerheid te verbergen. Heleen is geparachuteerd in de media omdat ze in New York werkt, en Nederlanders in den vreemde een onverklaarbare aantrekkingskracht hebben op Nederlanders. Waarna je blijkbaar automatisch van het ene tv programma in het andere tijdschrift belandt.

Heleen is toevallig ook verschenen op het netvlies van Stan van Houcke. Stan zou het liefst alle bankiers aan een de hoogste boom knopen vanwege hun schandelijke rol in de kredietcrisis en dan moet Heleen toch echt niet beginnen over de zegeningen van het kapitalisme, het neoliberale geloof of het in haar ogen veel te hoge minimumloon in Nederland.

Toegegeven: Heleen meet alles af aan The Big Apple, waar alle mensen gelijke kansen zouden hebben. Kennelijk komt Heleen in Manhattan nooit een dakloze tegen, want zonder sociaal vangnet is menige Amerikaan daar tot de goot of erger veroordeeld. "Je moet drie banen hebben, niet ziek worden en het geluk hebben dat je niet wordt ontslagen voor iemand die het voor 4 dollar wil doen. En s’ nachts levend thuiskomen in de gribus waar je woont en absoluut geen vakantie vragen," schrijft mr. H. Bleeker onder een van haar columns. Maar Stan is pas echt boos op Heleen: "Ik vrees dat jij teveel in kringen verkeert waar ze alleen onfatsoenlijke zaken als bonussen en premies, zwart geld, belastingontduiking, al dan niet legaal, enzovoorts kennen. Let op: noblesse oblige, dus in godsnaam, een toontje lager volgende keer."

Het probleem is: als Stan eenmaal begint, is hij niet meer te stoppen. Heleen moet worden gefileerd, onderuitgehaald, afgebrand of erger. Niet omdat Heleen zelf zo interessant is, zo schrijft Stan dan ook nog, maar omdat zij een prototype is van de "postmoderne mens, de onverzadigbare". En omdat Stan blijkbaar een godsgruwelijke hekel aan dit soort mensen heeft.

Inmiddels zijn we al toe aan - zucht - deel 8. Heleen is volgens Stan de perfecte kameleon, die zonder enige frictie "soepel kan meedraaien in de machine". Die zelfs haar naam veranderde omdat Nijkamp niet bekt in de VS. Van Houcke: "Maar omdat kameleons een geleende identiteit hebben zijn ze nooit zeker van zichzelf en zien ze zichzelf dus genoodzaakt om onophoudelijk erop te hameren dat ook anderen doen zoals zij doen." Van Houcke meent zelfs dat Heleen een "gekloonde stem (heeft), de stem van iemand anders, die van Neelie Kroes. Een vrouw tegen wie Mees opkijkt: ‘Vergeleken met powervrouwen als Neelie Kroes en Hillary Clinton loop ik maar een beetje te lummelen.’ Exact dezelfde stem, griezelig."

Tja. Dat Stan zijn eigen stukjes voortdurend kloont door hele lappen tekst van anderen te koppiepeesten en het ene citaat na het andere aan te halen - domweg omdat je te lui bent om zelf iets op te schrijven - is kennelijk geen "geleende identiteit". Alleen onverzadigde powervrouwen zijn daartoe in staat.

Bewustzijn

Volgens Stan van Houcke veroorzaakt het internet een revolutie in het bewustzijn die "net zo groot is als de revolutie die de uitvinding van de boekdrukkunst in het midden van de vijftiende eeuw". Sterker nog: het internet brengt een ingrijpende verandering teweeg in de perceptie van grote groepen mensen, aangezien "de werkelijkheid niet langer exclusief bepaald wordt door journalistieke belangen." De commerciële massamedia hebben volgens Van Houcke het monopolie op de berichtgeving verloren, en dus is hun "gefilterde informatie is niet meer doorslaggevend. De commerciële pers kan niet meer bepalen wat de waarheid en de werkelijkheid is. Internet laat een andere kant van de journalistieke versie van de werkelijkheid zien."

Hoed je voor internet journalisten die de woorden 'waarheid' en 'werkelijkheid' in de mond nemen. Daarmee bedoelen ze vaak iets heel anders. Het internet is namelijk niets anders dan de stencilmachine van vroeger: iedereen met een mening begint een vluchtschriftje (lees: blogje), maar over het waarheidsgehalte van die blogjes zullen we het maar niet hebben. Het merendeel is niet eens in staat om feit van mening te onderscheiden.

Van Houcke is hiervan een exemplarisch voorbeeld. Zijn blog staat vol anti-Israël propaganda, met weglating van ongeveer alles wat Hamas betreft, alsof aan die kant geen erge dingen gebeuren. Maar dat is dan in de ogen van Van Houcke zogenaamd 'ongefilterd'. Van Houcke doet precies datgene dat hij de niet-ofhankelijke kranten verwijt, maar dan omgekeerd: hij kiest de zijde van de Palestijnen, waardoor een even eenzijdig beeld van de 'waarheid' ontstaat.

Van Houcke kennen we trouwens ook al als een luiige complotdenker die omdat hij het rücksichtslose optreden van de VS in de wereldpolitiek afkeurde, automatisch begon te geloven in het vermeende bedrog rond 9/11, zonder zich maar fatsoenlijk in de feiten te verdiepen.

Dus als Van Houcke het weer eens heeft over "andere kant van de journalistieke versie van de werkelijkheid" bedoelt hij toch vooral zijn eigen werkelijkheid. Oftewel: de mening van Stan.

Luchtverplaatsing

Radiojournalist Stan van Houcke is een beetje een laatste der Vpro Mohikanen: zo'n linkse intellectualist die graag tegen rechtse huisjes aanschopt. Zo iemand bij wie al dertig jaar de Volkskrant op de mat ploft en die De Telegraaf alleen nog met een wasknijper op zijn neus durft vast te pakken.

Stan wantrouwt ook ongeveer alles wat uit de VS komt. De regering Bush was natuurlijk weer een bende die uitsluitend achter de olie aanzat en het bedrog achter 9/11, dat moet haast wel waar zijn. En nu heeft Stan weer iets met of liever gezegd tegen Obama. Uitkijken, waarschuwt hij op zijn blog, vaak niet meer dan een aaneenschakeling van lappen citaten (scheelt zelf tikken).

"Ik begrijp jullie enthousiasme voor Obama maar al te goed, immers hij is de 'eerste zware president' van een land dat werd geboren uit de genocide van de oorspronkelijke bewoners, de Indianen, en vervolgens meteen rijk werd door de bewoners van Afrika als slaven het vuile en zware werk te laten doen, om op die manier de VS God's "shining city upon a hill" te kunnen maken. Qua beeldvorming is 'een zwarte president' absoluut een verandering, daar twijfelt niemand aan."

Maar betekent dit nu ook een inhoudelijke verandering? Gaat Obama de oorlogszuchtige politiek van de VS aan banden leggen, met andere woorden: gaat hij de troepen uit Irak en Afghanistan terugtrekken en gaat hij het expansionisme van Israel nu eindelijk eens aan banden leggen? Gaat Obama de macht van de oliemaatschappijen breken door versneld over te stappen op duurzame energie? Gaat Obama de zwarte medemens uit de sloppen van de grote steden halen?

Nee, weet Stan nu al. Het is luchtverplaatsing, meer niet. En dus doet Stan enorm zijn best om aan te tonen dat er helemaal niks gaat veranderen. Dat Obama alleen maar op de winkel past. Dat hij zich laat omringen door de pro-Israel lobbyist Rahm Emanuel en nog enkele zogenaamd foute adviseurs die achter de schermen aan de touwtjes trekken.

Toegegeven: Stan wordt regelmatig aangesproken op zijn Obamaritus. Dat hij niet gelooft in de vooruitgang, wordt hem dan door zijn vrienden of kennissen verweten. "Temidden van alle dagelijkse chaos hebben ze niets anders en dan ineens is er Obama en lijkt het alsof er weer sprake is van hoop. En degene die daarin niet voetstoots meegaat, is een bedreiging. Hij verstoort de mythe. Feiten spelen daarin geen rol. Het zijn emoties, die de drijfveren zijn."

Het simpele Vooruitgangsgeloof is eigenlijk nog het enige van waarde dat de westerse blanke middenklasse bezit, sombert herr professor Stan een dag later, vanuit zijn allesoverziende helikopterblik. "En dat geloof is een grove, ernstig vervormde manifestatie van het verlangen naar harmonie, rust, liefde."

Nee, Stan is geen vrolijke jongen, zoveel is duidelijk. Nu heeft hij natuurlijk wel een beetje gelijk met dat hemelhoge geloof in Obama, maar het probleem is dat het bij Stan het altijd winter is en ook altijd zal blijven. Bij Stan krijg je visioenen van neerdwarrelende grauwe rook van brede schoorstenen in arme Engelse arbeidersteden. Of van miezerige regen die nooit meer overwaait.

Vijftig stukjes heeft Van Houcke nu al aan Obama gewijd. Elk citaat dat het gesomber ook maar enigszins bevestigt moet onder de aandacht worden gebracht. Nee, erin geramd worden. Stan heeft de balans al opgemaakt voordat Obama goed en wel aan zijn missie is begonnen. Stan heeft via zijn verrekijker al zijn complete presidentschap overzien en nu zullen we het weten ook.

En dus wordt Stan erg boos als zijn waarschuwingen door zijn collega's niet serieus worden genomen. "Stel jezelf nu de vraag waarom de Nederlandse commerciele massamedia de kritische informatie over Obama die ik van Amerikanen krijg en op deze blog zet, door jullie wordt verzwegen waardoor jullie de mogelijkheid voorkomen van 'critical enquiry and to open minds to arguments for and against any particular conclusion.' Met andere woorden, waarom bedrijven jullie propaganda waarbij 'the content is selected with the single-minded purpose of bringing some target audience to adopt ... beliefs chosen in advance' namelijk dat we bij Obama te maken hebben met een wezenlijke verandering van de Amerikaanse politiek?"

Eh, omdat je tegenwerpingen net zo voorbarig zijn, Stan?